KENDİMİZCE BİR MR. ROBOT VEDASI
27 Aralık 2019

KENDİMİZCE BİR MR. ROBOT VEDASI

Elliot’la vedalaşmanın karmaşık hisleri içerisindeyiz...

 

Yazı boyunca birtakım spoiler’lar var, şimdiden haber vermek boynumuzun borcu.

 

Şimdi, konuyu dağıtır gibi olacağız ama toparladığımızda her parça yerine oturacak, bekleyin. Biraz geriye dönelim ve hatırlayalım: Scorsese geçenlerde ne demişti? Evet, o malum Marvel açıklaması. Kendi ifadesiyle, özetle Marvel filmlerinin “hayatı boyunca bildiği ve sevdiği haliyle sinemadan çok eğlence parklarına yakın göründüklerini” söylemişti. Ama konumuz asla Marvel filmleri değil. Sadece Scorsese’den hareketle Mr. Robot’a varmaya çalışıyoruz. Birazdan. Bu sözlerin ardından Marty’ye öyle yüklenildi ki, o da -belki de hiç istememesine rağmen- manifesto gibi bir açıklama yayınladı ve bizler sadece susup okuduk, hatta ara ara açıp kitap niyetine okumak için arşivledik. Bu yazıda da kaçınılmaz olarak ondan bolca alıntı yapacağız.

 

Ona göre kastettiği yapımlarda, yani gişeyi ve sinema salonlarını domine eden filmlerin çoğunda olmayan şey keşif, gizem ve bence en can alıcı tabir olan hakiki duygusal tehlike. Bu ne güzel bir sıfat tamlamasıdır, bu ne güzel bir çeviridir… (Merak edenlere, orijinali genuine emotional danger) Aslında Scorsese bu sözleri, kendi jenerasyonunun ve tabii sinemanın efsanelerinin ürettiklerini düşünerek söylüyor; Ron Howard’ın, Steven Spielberg’in, Robert Zemeckis’in başı çektiği tüm Scorsese neslinin en dikkat çekici yanı sınırları zorlamak, fikirler keşfetmek ve sonuç olarak her yeni filmde, kendi yeni oyun alanlarını yaratıp bir kıstas belirlemekti. Ve onların ortak özelliklerinden belki en önemlisi, aldıkları risklerdi.

 

Fotoğraf: Michael Parmelee / USA Network

 

Şimdi sadece sinemayı düşünmeyin, bugün üretilen ve tükettiğimiz tüm içerikleri (YouTuber videolarından televizyon reklamlarına; gerçekten bir şekilde etkileşim içinde olduğumuz tüm görsel dünyaları) gözünüzün önüne getirin. En fazla ve en hızla talep görenler, ne yazık ki risk faktörünü minimuma indirenler. Çünkü bu içerikleri üretenler şu gerçeğin farkındalar: Eğer insanlara sadece tek tipte bir şey verilirse, büyük ihtimalle o tek tip şeyin daha fazlasını isteyeceklerdir.

 

Ama bu genellemeye boyun eğecek değiliz. Çünkü biz, göbek adı hakiki duygusal tehlike olan birini tanıyoruz: Sam Esmail. Mr. Robot sahneden çekilirken, onu bize armağan eden, çağımızın en vizyoner delilerinden birini bizce bol bol alkışlayabiliriz. Son bir can alıcı Scorsese alıntısıyla dümeni tamamen Mr. Robot’a kırıyoruz. Marty, sinema için esas olanın bir sanatçının kendine özgü bakışının birleştiriciliği olduğunu söylemiş ve eklemişti, “Çünkü, elbette, özgün bir sanatçı, en riskli etmen.” İşte şu an konuştuğumuz hikayenin riskli etmeni de Sam Esmail.

 

Eğer robot izleyicisiyseniz muhtemelen onu tanıyorsunuz ama kısaca hatırlatmak gerekirse Sam Esmail dizinin yaratıcısı ve dizi dünyalarında pek ender görülen bir şekilde, 2. sezonun başından beri yayınlanan her bölümünün de yönetmeni. Şöyle diyelim, dizinin toplamda yayınlanan 45 bölümünden yönetmen koltuğunda oturmadığı sadece sekiz bölüm var. Buradan bakınca da Mr. Robot’a, Esmail’in vizyonun eseri olan uuupuzun bir sinema filmi denebilir. Tabii sadece Sam Esmail’i övecek değiliz, böcek gözlü Rami Malek’i es geçme niyetimiz hiç yok. Ama hepimiz biliyoruz ki bir oyuncunun (Levent Kırca makyajıyla da olsa) hem Freddie Mercury’yi hem de bir James Bond filminde esas kötüyü oynayabilmesi için sağlam bir referansa ihtiyacı vardır. Malek’e de o referansı sunan, dizi ve dizinin hakiki duygusal tehlikesi.

 

“It’s an exciting time in the world”

Şöyle yakın geçmişe bakalım: Esmail son iki sezonda bize öyle sürreal üç bölüm izletti ki, bir benzerlerine daha önce rastlamamıştık. Bir bölümde, 45 dakika boyunca gökdelenlere girdik çıktık, asansörlere bindik indik, patlamalar çatlamalar isyanlar yaşadık ve tüm bunları tek kamerayla yaptık -aslında o bölümde tek bir çekim yok, birkaç uzun sekansın birleşmesiyle oluşmuş ama cidden, fark eder mi?- Sonrasında sadece iki satır diyaloğun olduğu bir bölüm izledik ve o diyaloglar da rastgele seçilmiş değildi, bizi sonraki (ve belki dizinin en iyi, dizi tarihinin de en’lerinden olan) bölüme bağladı: Televizyon ekranında bir tiyatro oyunu sahneye kondu. Sonuç olarak diyoruz ki, aldığın her risk, buna değdi Sam Esmail.

 

Tabii tüm bunları yaşayınca, finale dair beklentiler de tavan yaptı çünkü son yıllarda, finale giderken kalitesini katlayan dizi sayısı bir elin parmağını geçmez. Ve o final... Bu kadar iyi yazılmış, oynanmış, çekilmiş, komple icra edilmiş pek az dizi finali vardır ve Mr. Robot’un finalini tek bir izleyişle tam olarak kavrayabileceğimizi düşünmüyoruz. İkinci kez izliyoruz ve neredeyse her repliği buraya yazmak istiyoruz. Son bölümün son yarım saati, yıllarca açılıp tekrar tekrar izlenesi ve sırf o kadarı bile çok şey anlatıyor. ‘Neye inanıyorsak, onu yaşıyoruz’u gösteren, “Kendi gerçekliğini bile çarpıtabilen insan, neleri çarpıtmaz?” sorusunu sordurup iyice geren, Rami Malek’in gözünü yaşarta kızarta onunla birlikte bizi de dermansız bırakan bir son. Krista’nın kameraya attığı bakışla başlayan coşku yağmuru son dakikaya kadar sürüyor ve sinema salonunda M83 çalmaya başlayana kadar sürüyor. Hadi açın arkada çalsın:

 

https://www.youtube.com/watch?v=1cEy4UyYHI0

 

Bir ben vardır bende benden içeri…

Dizi boyunca sorulan en büyük soruları (bknz. Paralel gerçekliğe nasıl gittiler? Burası sahiden neresi? İki Elliot nasıl bakışıyor? vb.) en son bölümünde sorduracak ve vakit kaybetmeden tokatlar gibi cevaplayacak kadar cesur bir diziydi Mr. Robot. İhtimalleri sevenler, bu finali de severler. Konuşmadıklarınız da gerçek değil mi? İhtimallerin heyecanına -kızma Büyük Ev Ablukada ama bu kez- seviniyoruz.

Elliot’ın tüm gerçeğini, hatta gerçekliklerini öğrendik. Christian Slater’ın suratından asla maske yapmamak gerektiğini fark ettik. Aynı dünyada hem Fight Club’ı hem Matrix’i izledik. Kontrolün kimde olduğunu, belki de ilk defa açıkça seyrettik çünkü bize en başında söyledikleri gibi: Kontrol, bir illüzyondur. Oysa kontrol, üst akıl Elliot için hiçbir zaman bir illüzyon olmadı. Onun tek istediği, gerçek Elliot’ı korumak için tüm kontrolü eline almaktı. Ama öfkesi, yarattığı ve sakladığı herkesten daha güçlü, daha gerçekti. Öyle gerçekti ki tek derdinin gerçek Elliot’ı korumak olduğunu unuttu, öfkesi sayesinde, kendine yarattığı hayatı elinde o kadar sıkı tuttu ki, hafifçe bırakamadı.

 

Yani bilmiyoruz size en çok neresi dokundu, nasıl çarpıldınız ama Darlene ve Elliot’ın kardeşlik ilişkisi kesinlikle bizi dağıttı. Darmadağıttı. Hayatındaki bir nevi her travmasını bir karaktere dönüştüren Elliot, Darlene için asla bir tane yaratmadı. Yani üst akıl Elliot, her şeye rağmen Darlene’i fanusa kapatmadı, gerçekliğinde yanına aldı çünkü aslında sadece bir tek ona ihtiyacı vardı. Ah Darlene, sen öyle içli içli “Yanında olduğum sürece, ellerimi tutabildiğin sürece bunun gerçek olduğunu anlayabilirsin” dedin, “Hep benden ötürü, benden ötürü” diye ağladın ya… Ciğerimizi oracıkta parçaladın.

 

Hangisi gerçek? Hiçbiri ya da tamamı. Westworld’ün ikinci bölümünde geçen bir replik, durumu özetliyor: “Are you real? Well, if you can’t tell, does it matter?” Elliot, yol boyunca inandığını yaşadı ve sonunda onu terk ederek, gerçekliğini özgür bıraktı. Dünya kahraman bir robotla vedalaştı. Şimdi karşısında, saygılarımızı sunduğumuz, “Come on, this only works if you let go, too.” diyerek alabildiğine fiyakalı şekilde kepenk indiren bir Sam Esmail, bir Rami Malek, bir Mr. Robot ve bir buruk veda…

 

Goodbye, friend. Hello, Elliot.

 


 

 


 


Benzer İçerikleri Okumaya Devam Et

Kültür&Sanat

İzmir'in Neyi Meşhur? İzmir Denilince Akla Gelenler!

Ege’nin incisi İzmir, Antik çağlardan bu yana bir liman ve ticaret kenti olma özelliğini sürdürür. İnanışa göre İzmir’in diğer adı olan Smyrna ismi bir Amazon kraliçesinden gelir. İzmir denince akla gelen pek ç...

30 Mayıs 2024
Keşfet
Kültür&Sanat

Maslak'ta Mutlaka Uğramanız Gereken En Keyifli Restoranlar!

İstanbul semti Maslak, iş merkezleri ve yükselen gökdelenleriyle bilinen bir konum. Sarıyer ilçesine bağlı bir mahalle olan Maslak’ta farklı öğünler için uğranabilecek pek çok restoran seçeneği mevcut. Maslak’t...

29 Mayıs 2024
Keşfet
Tümünü Gör
Tümünü Gör
Kültür&Sanat

İzmir'in Neyi Meşhur? İzmir Denilince Akla Gelenler!

Ege’nin incisi İzmir, Antik çağlardan bu yana bir liman ve ticaret kenti olma özelliğini sürdürür. İnanışa göre İzmir’in diğer adı olan Smyrna ismi bir Amazon kraliçesinden gelir. İzmir denince akla gelen pek ç...

30 Mayıs 2024
Keşfet
Kültür&Sanat

Maslak'ta Mutlaka Uğramanız Gereken En Keyifli Restoranlar!

İstanbul semti Maslak, iş merkezleri ve yükselen gökdelenleriyle bilinen bir konum. Sarıyer ilçesine bağlı bir mahalle olan Maslak’ta farklı öğünler için uğranabilecek pek çok restoran seçeneği mevcut. Maslak’t...

29 Mayıs 2024
Keşfet
Kültür&Sanat

Boş Zamanınızı En İyi Şekilde Değerlendirebileceğiniz Aktivite Önerileri!

Kimi zaman yoğunluktan ve işlerden başınızı kaldıracak zamanınız olmayabilir. Bazen ise oluşan boş vakitler, iyi şekilde değerlendirilemeden geçip gider. Boş zamanların keyifli ve kaliteli şekilde geçirilmesi i...

23 Mayıs 2024
Keşfet
Kültür&Sanat

İstanbul Müzeleri İstanbul'da Görülmesi Gereken Müzeler

Birbirinden farklı atmosferi ile büyüleyen İstanbul müzeleri, Türkiye’de yaşayan herkesin görmesi gereken yerlerdendir. Değerli coğrafi konumu sayesinde yıllar içinde tarihi olaylara tanıklık eden İstanbul’daki...

22 Mayıs 2024
Keşfet
Kültür&Sanat

Anadolu Yakası'nda Keşfe Çıkın: Anadolu Yakası Gezi & Mekan Önerileri

Yıllar içinde pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olan İstanbul, Asya ve Avrupa’yı birleştiren yönüyle dünyada tek. Anadolu Yakası’nda bulunan ilçeler, gezmeyi ve yeni yerler keşfetmeyi sevenler için pek çok...

21 Mayıs 2024
Keşfet
Kültür&Sanat

Ekip Etkinlikleri İçin İstanbul'daki En İyi Mekanlar!

Tarihi ve doğal güzellikleriyle Türkiye’nin önde gelen şehirlerinden biri olan İstanbul, iş dünyası için önemli lokasyonlar arasındadır. Tarihi, kültürel ve doğal güzelliklerinin yanı sıra modern yaşamın özelli...

14 Mayıs 2024
Keşfet
Kültür&Sanat

Ankara’nın En Popüler Kültürel ve Sanatsal Etkinlikleri

Türkiye’nin başkenti Ankara, hem kültürel hem de sosyal etkinlikler için en donanımlı şehirler arasında yer alır. Alışveriş, sosyalleşme, doğa ve kültürel geziler için en uygun yerlerden olan Ankara, yapılacakl...

26 Mart 2024
Keşfet
Kültür&Sanat

Bağdat Caddesi'nde Uğramanız Gereken Mekanların Listesi!

Anadolu Yakası’nın yoğun rağbet gören ve en sevilen buluşma noktalarının başında şüphesiz Bağdat Caddesi gelir. Burası; sürekli olarak yeni mekanların açıldığı ve her zaman değişip dönüşen bir bölge. Hatta gün...

14 Mart 2024
Keşfet
Kültür&Sanat

Moda'da Gidebileceğiniz En Keyifli Kahve Mekanları!

Moda, tarihi yarımada manzarası ile İstanbullular ve turistler arasında her zaman popüler. Gelin, birlikte moda kahve mekanları dosyasını birlikte açıp en güzel mekanları keşfedelim! Kahve mekanları hakkında k...

11 Mart 2024
Keşfet
Kültür&Sanat

Netflix'te İzleyebileceğiniz En İyi Ufuk Açıcı Belgeseller!

Günün yorgunluğunu atmak için bir şeyler izlemek istediniz ancak onlarca akış platformu ve binlerce içerik arasından seçim yapmakta zorlanıyor musunuz? Merak etmeyin, sizin için Netflix’de yer alan seyir keyfi...

4 Mart 2024
Keşfet
Kültür&Sanat

Nişantaşı Mekanları: Mutlaka Gitmeniz Gereken 10 Mekan!

İstanbul’un en renkli semtlerinden Nişantaşı; iş, eğlence ve alışveriş dünyası için olduğu gibi yeme içme ve sosyalleşme için de en önemli adreslerden biri. Hem konum olarak hem de semtin kendine has dinamikler...

15 Şubat 2024
Keşfet
Kültür&Sanat

Bomonti'de Gidebileceğiniz En Keyifli Restoranlar!

İstanbul’un büyük ve gelişmiş ilçelerinden Şişli’de yer alan Bomonti, son yılların yükselen değerlerinden biri. Bomonti restoranlar ve diğer yeme içme mekanları konusunda bulunduğu bölgenin en popüler yerlerind...

14 Şubat 2024
Keşfet
Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!