Facebook beğeni sayısını kaldırması kullanıcı psikolojisini nasıl etkileyecek?
10 Eylül 2019

Facebook beğeni sayısını kaldırması kullanıcı psikolojisini nasıl etkileyecek?

Sosyal medyanın beyin kıvrımlarına baskı yapan psikolojik tesiri artık kontrol altına alınmalı mı? Facebook'a göre 10 yıl önce hayatımıza giren beğeni tuşuna ne kadar basıldığını temsil eden sayıları artık gizlemek gerekiyor.

 

The Guardian'da geçtiğimiz yıl karşıma çıkan son derece ilgi çekici bir makale, Facebook'un ilk yıllarında görev almış mühendislerinin itirafları ile gelen isyanını içeriyordu: Akıllı telefonlar ile beynimiz hack'leniyor ve buna biz sebep olduk!

 

Facebook'un sosyal medya ikonları üzerinde çalışmış ilk isimlerden Justin Rosenstein, eroine benzettiği Snapchat ve diğer sosyal medya uygulamalarını ilk önce kısıtlamaya çalıştı. Önüne geçemeyince tüm sosyal medya hesaplarını ve bağımlılık yapan tüm diğer uygulamaları tek tek sildi.

 

Rosenstein, 2009 yılında illüstratör Leah Pearlman ile "like" tuşunu hayata geçiren ekipte yer alıyordu. Pearlman, "beğeni" butonu fikrini ortaya atan ilk isimdi. Yıllar sonra, hazırladıkları tasarımlardan seçtiklere renklere kadar tüm hazırlıkların "insan beynini ele geçirmek için olduğunu" itiraf ettiler.

 

Pearman'ın "beğeni" özelliği hakkındaki sözleri, hayatımızı değiştiren butonun evrimini net bir şekilde özetliyor:

"İnsanlar onay alıp vermeden kaynaklanan kısa vadeli etkileşimden heyecan duydu. Facebook da bu sayede reklamlarını geliştirmek için kullanıcı tercihlerine ait Büyük Veri elde etti. Böylece beğeni tuşu kısa zamanda diğer sosyal medyalarda da hızla yayıldı."

 

Karşılaştırma ve kıskançlık döngüsünün başlangıç butonu

Yazın çıkan haberlere göre, Facebook yakın gelecekte haber akışında beliren paylaşımlardaki beğeni sayılarını gizleyebilir. Sebebi, kullanıcıları kıskançlık krizlerinden korumak ve onları oto sansürden uzak tutmak.

Instagram, aralarında Brezilya ve Kanada'nın da yer aldığı 7 ülkede beğeni sayılarını gizleme güncellemesini test ediyor. Uygulama kapsamında kullanıcılar toplam beğeni sayısı yerine sadece ortak arkadaşlarının birkaçına ait isimleri görebiliyor. Buradaki amaç ise kullanıcıların psikoloji üzerinde ağır etki yapan karşılaştırmalardan kaçınmalarını sağlamak. Dahası, beklediği kadar beğeni alamayan kullanıcıların "yetersiz kaldıkları" hissini ortadan kaldırmak.

 

Nihayetinde, beğeni sayısının kaldırılması yeterince beğeni alamayan kullanıcıların paylaşımlarını silmeleririni ve paylaşım yapmayı kesmelerini de önleyecek.

 

Beyinde mutluluğu artıran dopamin hormonunu tetikleyen "kutsal" simge. [Pixabay]

 

"Kıskançlık ve karşılaştırma" hastalığı

Facebook'un en önemli içeriği olarak gösterebileceğimiz beğeni sayısının artık bir değer sunmayacak olması, sosyal medya kültüründe alışması zor bir etki yapabilir. Ancak hayata geçer ve zamanla kabul edilirse, kullanıcıların davranışlarında belirgin değişim olacağını söylemek zor değil. Bu düşünceyi, geçmişteki araştırmalara dayanarak savunabiliriz.

Londra Brunel Üniversitesi tarafından 2015'te yapılan araştırma, Facebook'ta en çok paylaşım yapanların özgüveni düşük veya narsist kişiler olduğunu ortaya koymuştu. Araştırmanın başını çeken Dr. Tara Marshall, "kullanıcıların beğeni ve yorum alabilmek için kendileri hakkında belli bilgiler vermenin ötesine geçerek çok daha fazla bilgi paylaştıklarını" belirtmişti.

 

Araştırma, istediği kadar beğeni ve yorum alan kullanıcıların "sosyal doyuma" ulaştığını, öte yandan alamayanların dışlanmış hissetiklerini ortaya koydu. Paylaşımları ilgi çeken kullanıcıların, beğeni toplayan konulara daha fazla ağırlık verdikleri de ifade edildi.

 

Kısaca, Facebook'un "beğeni ve yorum almak için" kullanılam bir sosyal doyum aracı haline dönüştüğünü söylemek zor değil.

 

2015'e ait bir diğer araştırma, "karşılaştırma" sorunu ile bağlantılı. Psychology of Women Quarterly dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, kadınlar internetteki vakitlerinin neredeyse %40'ını internete ayırıyor. 17-25 yaş arası kadınların Facebook'ta geçirdiğin vaktin neredeyse tamamı, fotoğraf karşılaştırmaya odaklanıyor.

 

Araştırma, fotoğraf karşılaştırma bağımlılığının genç kadınlarda "nesnelleşme" hissini artırdığını ve sürekli nasıl göründüklerini, geçmişteki hallerini gözden geçirdiklerini ortaya koydu. En kötüsü, görüntüsünü beğenmeyen kadınlar bunu saplantı haline getirirse sağlıksız diyet gibi olumsuz uygulamara yönelebiliyor.

 

"Sosyal doyum çağı" sona erecek mi?

Son olarak, "kıskançlık" sorununa da değinelim. Missouri-Columbia Üniversitesi tarafından yine 2015'te yapılan ve öğrencileri kapsayan araştırmaya göre, Facebook kıskanç kullanıcıları zamanla depresyona sürüklüyor. Arkadaşlarının yaptıklarını ve yaşam tarzlarını kıskanan kullanıcılar, zamanla depresif hale geliyor.

 

Computers in Human Behavior dergisinde yayınlanan araştırmada geçen bir ifade çok önemli: "Facebook başarıların kıyaslandığı bir platform olarak kabul edildiği sürece çok olumsuz sonuçlar doğurabilir."

 

Bilimsel araştırmaların ortaya koyduğu faktörlerin doğru olduğunu söylemek için yeni araştırmalara gerek yok. Eğer kullanıcı sayısı toplamda 3 milyarı aşan Facebook ve Instagram beğeni sayılarını kaldırırsa, hastalığa dönüşen ve beyin kıvrımlarını felç eden kıskançlık ve karşılaştırma mekanizması sönebilir. "Sosyal doyum" çağının sona ermesi ile narsist, depresif ve bir o kadar yapmacık insanlar artık normalleşmeye vakit bulabilirler.

 

Umarız.


Benzer İçerikleri Okumaya Devam Et

Teknoloji

İnovasyon Nedir? Örneklerle Birlikte İnovasyon Çeşitleri

Dilimizde yenilik anlamına gelen inovasyon, ürün, hizmet geliştirme ve pazarlama alanlarında yer alan uygulamalardan biri. Kavram, kendi içinde yeni, yaratıcı fikirleri ortaya çıkarma, bunları uygulama anlamı t...

20 Mayıs 2024
Keşfet
Teknoloji

Mobil Ödeme Nedir? Mobil Ödeme Nasıl Yapılır?

Mobil ödeme, her türlü ödeme işlemini fiziksel olarak para kullanmadan, cep telefonu üzerinden gerçekleştirme işlemidir. Mobil ödeme yöntemleri ile üzerinizde nakit para bulunmadığı anlarda bile her türlü ihtiy...

15 Mayıs 2024
Keşfet
Tümünü Gör
Tümünü Gör
Teknoloji

İnovasyon Nedir? Örneklerle Birlikte İnovasyon Çeşitleri

Dilimizde yenilik anlamına gelen inovasyon, ürün, hizmet geliştirme ve pazarlama alanlarında yer alan uygulamalardan biri. Kavram, kendi içinde yeni, yaratıcı fikirleri ortaya çıkarma, bunları uygulama anlamı t...

20 Mayıs 2024
Keşfet
Teknoloji

Mobil Ödeme Nedir? Mobil Ödeme Nasıl Yapılır?

Mobil ödeme, her türlü ödeme işlemini fiziksel olarak para kullanmadan, cep telefonu üzerinden gerçekleştirme işlemidir. Mobil ödeme yöntemleri ile üzerinizde nakit para bulunmadığı anlarda bile her türlü ihtiy...

15 Mayıs 2024
Keşfet
Teknoloji

Youtube Kanalı Nasıl Açılır? Markanız İçin Youtube Kanalı Oluşturma

YouTube, dünyada en çok kullanılan sosyal medya platformlarından biridir. Global çapta popüler olan YouTube; eğlence, eğitim, haber gibi çeşitli içerikler için önemli bir kaynaktır. Bireysel kullanıcıların yanı...

30 Nisan 2024
Keşfet
Teknoloji

Mobil İmza Nedir? Mobil İmza Nasıl Alınır?

Dijital dünyanın en yeni teknolojilerinden biri mobil imzadır. Çeşitli doküman ve evraklara imza atarken artık sıkça mobil imza kullanılır. Yeni çağın getirilerinden biri olarak adlandırılan yenilik internet ve...

28 Mart 2024
Keşfet
Teknoloji

Dijital Okuryazarlık Nedir? Dijital Okuryazarlığın Önemi

Günümüzde bilgi çağında yaşamak, dijital okuryazarlığın önemini hiç olmadığı kadar belirgin hale getirir. Her gün milyonlarca insan, internet aracılığıyla bilgiye erişir, iletişim kurar ve yaşamlarını yönlendir...

20 Mart 2024
Keşfet
Teknoloji

Affiliate Marketing Nedir? Affiliate Marketing Nasıl Yapılır?

Dijital çağın pazarlama alanında çığır açan unsurlarının başında satış ortaklığı pazarlaması gelir. Günümüzde dünyanın önde gelen pek çok markası, sosyal medya kanalları aracılığıyla iş birlikleri gerçekleştiri...

19 Mart 2024
Keşfet
Teknoloji

İnternetin Yeni Geleceği Web 3.0 Nedir? Neleri Değiştirecek

İnternetin gelişimine baktığınızda kısa zamanda büyük yol kat ettiğini görebilirsiniz. Web 1.0'ın statik web siteleriyle başladığı bu yolculuk; Web 2.0'ın etkileşimli, kullanıcı odaklı platformlarıyla zirveye u...

12 Mart 2024
Keşfet
Teknoloji

3D Secure Nedir? 3D Secure Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Online alışverişlerde her adım, bilgi ve güvenlik açısından dikkat gerektiren bir yolculuktur. Bu yolda, karşınıza çıkan en büyük sorulardan biri de güvenli alışverişin nasıl sağlanacağıdır. İşte bu noktada, 3D...

8 Mart 2024
Keşfet
Teknoloji

IP Adresi Nedir ve Ne İşe Yarar? IP Adresi Nasıl Sorgulanır?

Dijital çağın hayatımıza getirdiği en büyük devrimlerden biri internettir. Günümüzde internet, bilgiye erişimi pratikleştirir; coğrafi sınırları kaldırarak insanların birbiriyle iletişim kurmasını sağlar. Ancak...

7 Mart 2024
Keşfet
Teknoloji

Clickbait Nedir? Clickbait Nasıl Yapılır? (Örneklerle Birlikte)

Dijitalleşme hem sosyal yaşamı hem de iş süreçlerini kökten değiştiren güçlü bir etken. Fakat bu hızlı değişim, bilgiye ulaşma ve paylaşma yöntemlerini dönüştürerek özellikle içerik üreticileri için yeni zorluk...

22 Şubat 2024
Keşfet
Teknoloji

Proxy Nedir? Proxy Kullanımı ve Kullanım Alanları

İş yaşamında dijitalleşme, süreçleri kolaylaştırırken yeni güvenlik açıklarını da beraberinde getirebilir. Bu noktada, iş yaşamımızda güvenliği ve etkinliği artırmak adına bazı araçlar kullanmamız gerekir. Çevr...

19 Şubat 2024
Keşfet
Teknoloji

NFC Nedir? Nasıl ve Hangi Alanlarda Kullanılır?

Akıllı telefonlar günümüzde pek çok işlemi rahatça gerçekleştirmeye imkân sunar. Mobil cihazlara yeni eklenen ve sık kullanılan teknolojilerden biri olan NFC de bu işlemleri kolaylaştıran özellikler arasında ye...

5 Şubat 2024
Keşfet
Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!