Alibaba ve Kırk Haramiler
16 Eylül 2021

Alibaba ve Kırk Haramiler

Alibaba denince artık aklınıza “Alibaba ve Kırk Haramiler” hikayesi değil de Çinli e-ticaret şirketi geliyorsa yalnız değilsiniz. Alibaba ve benzeri Çinli internet şirketleri dünyanın en büyük ekonomik güçleri haline geldi. Şimdi Çin Komünist Partisi ile bu şirketler arasında “Alibaba ve Kırk Haramiler” hikayesi yaşanıyor.

 

Ekim 2020’de Alibaba’nın sahibi Jack Ma, Çin’in en önemli ekonomi zirvelerinden birinde Çinli regülatörlerin fintek işinden anlamadığını iddia etti. Tam da Alibaba’nın finansal kolu Ant Financial’ın dünyanın en büyük halka arzına hazırlandığı günlerde. Çin’in SPK’sı halka arzı yasakladı, Ant Financial’a bankalara benzer sermaye yeterliliği düzenlemeleri getirildi, sonra da rekabet hukuku soruşturmasından 2,8 milyar dolar cezaya çarptırıldı. Bir süre ortadan kaybolan Jack Ma, daha sonra yayınladığı videoda hayatının kalanını eğitim ve hayır işlerine adayacağını açıkladı. Ant Financial tüm verilerini Çin Merkez Bankası’yla paylaşacak ve yarısı devletin uygun gördüğü başka hissedarlara ait bir hissedarlık yapısı ile faaliyetlerine devam edecek. Çin Komünist Partisi ülkenin hızla gelişen internet şirketlerine “çöküyor” mu?

 

Bu soruya cevap vermek için Çin’deki internet şirketlerinin nasıl geliştiğini iyi anlamak lazım. Çin daha baştan Amerikan dijital kodamanları Facebook ve Google’ı yasaklamıştı. Amazon da Çin de tutunamadı. E-ticarette Alibaba ve sosyal ağlarda ise Tencent bir yanda koruma duvarları diğer yanda da dünyanın en büyük nüfusunun ürettiği sınırsız veri sayesinde hızla büyüdü. Çin’de ABD’nin 4 katı cep telefonu var. Alibaba ve Tencent e-ticaret ve sosyal ağlardaki pazar güçlerini Çin’in eski usul finansal sistemini dönüştürmeye kullandılar. Çin’de kredi kartı altyapısı da olmadığı için hızla cep telefonu ile ödeme altyapısı kurdular. Çin’de mobil ödeme sayısı bu işlerin başladığı 2015’ten beri üç kattan fazla arttı. ABD’deki sayının 50 katı mobil ödeme işleminden bahsediyoruz. Ödemeyi kredi ve tasarruf ürünleri takip etti.

 

Fintek işinde pazarın %95’i Alibaba ve Tencent’in eline geçti. Çünkü elinizde ödeme verisine ek olarak, mesela alışveriş verisi (Alibaba) veya sosyal ilişkilerinize dair veri (Tencent) varsa, bankalardan da başka finteklerden de daha iyi kredi risk analizi yapabilirsiniz. Bu iki şirket kullanıcı verisi üzerindeki hakimiyetlerini derinleştirerek kendi kalelerini o kadar sağlam kurdular ki, mesela Tencent’in mesajlaşma uygulaması Wechat’ten (bir nevi whatsapp) arkadaşınıza Alibaba’dan alışveriş linki göndermeniz yasak. Hal böyle olunca pazar yeni girişimlere iyice kapandı.

Çin’de Alibaba’ya karşı yapılanlar bir bakıma ABD’de Facebook’a karşı açılan soruşturmalardan ve yeni rekabet hukuku kanun tasarılarından farklı değil. Çinlilerin uygulama hızına hayran kalmamak da mümkün değil. Çin 2015’te dünyada iklim değişikliği konusunda lider ülke olmaya soyunmuştu, büyük ölçüde de başarılı oldu. Acaba rekabet hukuku alanında da lider olur mu göreceğiz. Öte yandan, Çin Komünist Partisi’nin vatandaşların hayatının kontrolünü bu şirketlerle paylaşmak istememesinin veya Parti içindeki klanların bu şirketlerin kontrolü üzerinden birbiriyle yarışının yaşananlarda etkisi olmadığını düşünmek saflık olur. Ülkemizde Çin’i takip eden yeterince uzman olmadığı için konuyu derinlemesine anlayamıyoruz.

 

Çin’in dijital kodamanları Alibaba ve Tencent. Türkiye’nin dijital kodamanları ise Facebook ve Google. Çünkü Türkiye’de Amerikan şirketlerinin yerli alternatifleri hem açık ekonomi hem de küçük ölçek nedeniyle gelişmedi. Gelişmesi de mümkün değil. Bu şirketler ellerindeki sınırsız kullanıcı verisini finansal uygulamalara girmek için kullandıklarında ne yapacağız? Daha temsilci şirketlere yerli müdür atamamışken, finansal uygulamalarda ulusal menfaatlerimizi korumaya gücümüz yetecek mi? O güne hazırlanmak için internet regülasyonlarında Türkiye’deki şirketler yerine global devlere odaklanmamız lazım.

 

Bu yazı Dünya Gazetesi’nde de yer almıştır.


Benzer İçerikleri Okumaya Devam Et

İş Dünyası

Kurumsal E-Posta Nedir? Kurumsal E-Posta Ne İşe Yarar?

Ticaret, hizmet ya da herhangi bir iş sürecinin en önemli unsuru iletişimdir. Doğru iletişim ise sorunsuz çalışma ortamından verimli iş anlaşmalarına kadar pek çok şeyi doğrudan etkiler. Bu nedenle iş dünyasınd...

23 Şubat 2024
Keşfet
İş Dünyası

Dijital İçerik Üreticisi Nedir? Dijital İçerik Üretme Yolları

Dijital çağın hızla gelişen dünyasında içerik üretimi ile dijitalleşme önemli bir role sahiptir. Çünkü sosyal medya ve paylaşılan içerikler hemen herkesin başarı yolculuğunun parçası haline gelmiştir. Dijital i...

21 Şubat 2024
Keşfet
Tümünü Gör
Tümünü Gör
İş Dünyası

Kurumsal E-Posta Nedir? Kurumsal E-Posta Ne İşe Yarar?

Ticaret, hizmet ya da herhangi bir iş sürecinin en önemli unsuru iletişimdir. Doğru iletişim ise sorunsuz çalışma ortamından verimli iş anlaşmalarına kadar pek çok şeyi doğrudan etkiler. Bu nedenle iş dünyasınd...

23 Şubat 2024
Keşfet
İş Dünyası

Dijital İçerik Üreticisi Nedir? Dijital İçerik Üretme Yolları

Dijital çağın hızla gelişen dünyasında içerik üretimi ile dijitalleşme önemli bir role sahiptir. Çünkü sosyal medya ve paylaşılan içerikler hemen herkesin başarı yolculuğunun parçası haline gelmiştir. Dijital i...

21 Şubat 2024
Keşfet
İş Dünyası

Beden Dili Nedir? İş Hayatında Beden Dilinin Önemi

Yazılı iletişim, sadece kelimelerle sınırlı olsa da sözlü iletişim bundan çok daha fazlasıdır. Çünkü iletişim kurarken sözlerimizle birlikte beden dilimiz de önemli rol oynar. Beden dili, duygularımızı, düşünce...

20 Şubat 2024
Keşfet
İş Dünyası

B2B İş Modeli Nedir? B2B İş Modelinin Özellikleri

İş dünyasının dinamik yapısı, her geçen gün farklılaşan ve gelişen iş modellerini beraberinde getirir. Teknolojiden etkilenen iş süreçleri de sürekli olarak yenilenmeye ve güncellenmeye ihtiyaç duyar. Son zaman...

9 Şubat 2024
Keşfet
İş Dünyası

Yönetici Ünvanları: CEO, CFO, CIO, CMO & CTO Nedir?

İş dünyası karmaşık bir yapıya sahip olduğundan başarılı organizasyonun temelini oluşturan unsurlardan biri etkili yönetim ekibidir. Ekipteki üst düzey yöneticiler, şirketin vizyonunu belirlemek, stratejik hede...

2 Şubat 2024
Keşfet
İş Dünyası

E-ticaret İş Fikirleri: Başarı Getirecek En İyi 10 E-ticaret İş Fikri

E-ticaret sektörü son yılların yükselen iş endüstrilerinden biridir. Dünyanın her noktasına erişim imkânı tanıyan e-ticaret platformları üzerinden farklı müşteri kitlelerine ulaşmak ve kazançlı iş modelleri gel...

24 Ocak 2024
Keşfet
İş Dünyası

Sanal Kart Nedir? Sanal Kart Oluşturma ve Kullanma

Dijital ödeme sistemlerinin yaygınlaşması, son dönemde hayatı en çok kolaylaştıran faktörler arasında yer alır. Dijital ödeme yöntemlerinin dünya genelinde yaygınlaşması, zaman ve mekan sınırlarını aşması, yeni...

22 Ocak 2024
Keşfet
İş Dünyası

Google My Business Nedir? Google Benim İşletmem Rehberi

İşletme sahibi olmak, günümüz dijital çağında fark edilmek ve müşterilere ulaşmak adına önemli bir adımdır. İşte tam da burada, Google My Business devreye girer. Bu dijital platform, işletme olarak sanal dünyad...

15 Ocak 2024
Keşfet
İş Dünyası

Marka İmajı Nedir? Başarılı Marka İmajı Oluşturma

Büyük şirketlerin başarılarının ardında yatan en güçlü etken, marka imajının sağlam temellere dayanmasıdır. İş dünyasında marka imajı, bir kuruluşun tüketiciler ve paydaşlar nezdindeki algısını belirleyen öneml...

12 Ocak 2024
Keşfet
İş Dünyası

Konkordato Nedir? Konkordato Şartları & İlan Süreci

İş dünyası, stabil bir yapıya sahip olmadığından işletmelerin her zaman dikkatli olması ve en önemlisi finansal dengeyi sağlaması gerekir. Bu dengeyi sürdürmek ise zaman zaman zorlayıcı olabilir ve işletmeler ç...

8 Ocak 2024
Keşfet
İş Dünyası

E-Beyanname Nedir? E-Beyanname Düzenleme Adımları

E-beyanname, işletmelerin vergi dairesine kazançlarını beyan ederken kullandıkları dijital bir evraktır. Teknolojinin gelişimi ve dijitalleşmenin resmi kurumlarda da yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan bir evrak türü...

5 Ocak 2024
Keşfet
İş Dünyası

Ufkunuzu Açacak En İyi Online İş Fikirleri!

Teknolojinin gelişmesi ve dünyanın her geçen gün biraz daha dijitalleşmesi, yeni fırsatların da ortaya çıkması demek. Bu fırsatlardan en önemlileri arasında, şüphesiz online iş fikirleri de bulunur. Dilediğiniz...

25 Aralık 2023
Keşfet
Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!