24 Nisan 2019

Kolektif Storıes | Hasan Aslanoba

İş ve girişim dünyasının tanınan isimlerini ağırlayarak, sahip oldukları deneyimleri, çalışma hayatları boyunca yaşadıkları başarıları, başarısızlıklarından aldıkları dersleri, mutlulukları, bu yoldaki motivasyonlarını, onlara neyin ilham kaynağı olduğunu ve çok daha fazlasını konuştuğumuz Kolektif Stories etkinlik serimize konuk olan Aslanoba Capital’in kurucusu, melek yatırımcı Hasan Aslanoba’yla girişimcilik ekosistemine dair bir sohbet gerçekleştirdik.

Bir fikrin öldüğünü ya da iş yapmayacağını nasıl anlarsınız?

Burada en önemli şey ürün pazar uyumunun gerçekleşmesi. Startup'lar ikiye ayrılır. Ürün- pazar uyumunu gerçekleştirenler ve gerçekleştiremeyenler. Birim ekonomisini sağlayarak ürün pazar uyumunu gerçekleştirdiyseniz, iş ivmeleniyorsa çok büyük bir potansiyeli ifade eder. Fakat bir türlü ürünle pazarı birim ekonomisine uygun bir şekilde buluşturamıyorsanız o iş olmaz.

Peki bir işin umut vaat ettiğini nereden anlıyorsunuz? 

Aslında biz fikirlere yatırımdan ziyade ekiplere yatırım yapıyoruz. Startup'ın başarılı olması için temel şart çok akıllı kişilerin bir araya gelmesi aslında. Çok tecrübeli ya da çok bilgili değil, çok akıllı insanların bir araya gelmesi lazım. Sadece akıllı olmak da yetmez; çalışkan, tek bir işe odaklı, çok tutkulu olmaları gerekiyor. Çünkü o startup yolculuğunda başına gelen her türlü duruma hazırlıklı olmalısın ve başına gelen sorunları hızlı bir şekilde anlayıp çözmek zorundasın. Çabuk bir şekilde inovasyon yapabilmek çok değerli.

 

İlk yatırımlarınızdan BiTaksi üzerine konuşalım biraz. BiTaksi'nin kurucusu Nazım Salur'la ilk nasıl bir araya geldiniz?

Yurt dışındaki araç çağırma modellerini duyuyordum. Sonra acaba ben bunu kendi şirketimde yapabilir miyim acaba dedim. Ekosistemdeki birkaç arkadaşıma da bahsettim. Onlarda bunu yapan biri var, diyerek BiTaksi'yi gösterdiler. Sonrasında Nazım'la tanışmak istedim. İlk başlarda Nazım pek sıcak bakmadı fakat birkaç kere görüştükten sonra yatırım kararında mutabık kaldık.

 

Peki Nazım Salur'da sizi etkileyen şey neydi?

Başta bahsettiğim girişimcinin karakterinden etkilenme fikrimin öne çıktığı dönemler daha sonra oluşmaya başladı. İlk etapta fikirlerden daha çok etkileniyordum. Eski ekonomide çalışan birçok insan gibi parlak fikirlerin her şey olduğunu zannediyordum. BiTaksi olayında Nazım'ı o kadar tanımıyordum fikirden ilk etapta çok etkilendim. Şansımıza tabii mükemmel bir girişimciye denk geldik. Fakat o dönemlerde fikirden ve pazarın büyüklüğünden daha çok etkileniyordum. Tecrübelendikçe her şeyin ekip olduğunu anladım.

 

Yatırım yaparken çoğunlukla neye dikkat ediyorsunuz?

Yatırım kararlarım %60 %70 ekiple ilgili. Özellikle son dönemlerde güçlü teknolojiler daha çok ön planda haliyle ekiplerin önemi daha da artmış durumda. Yapay zeka ve Blockchain'de çok iyi mühendislere ihtiyaç var. O nedenle ben son dönemde birçok konuşmamda bahsediyorum; matematikçilerin çağı başlıyor! Eğer matematikten anlıyorsanız çok şanslısınız. Çünkü her şey algoritmalara ve büyük data analizine doğru kaymaya başladı. Artık yatırım yaparken karşıdakinin teknolojiyi ne kadar anlayıp kullanabildiğine bakmaya başladım. Eskiden iş modeli bazlı değerlendiriyorduk işleri şimdiki gibi teknoloji bazlı değildi. Şimdi iş giderek üst teknolojilere doğru evrilmeye başladı. O nedenle bu işlerden gerçekten anlayan kişilerin yaptığı yatırımlara dahil olma eğilimindeyim.

Benim portfoyümde çok temel bir konu var: en başarılı olan girişimlere baktığınız zaman hemen hemen hepsi global. Gelirlerinin %80'ini dışardan kazanıyorlar. Türkiye'de başlamışlar ama gelirlerinin çoğunu yurt dışından kazanıyorlar. Birinci günden itibaren global olarak başlayabilirler. Insider bunun en güzel örneklerinden bir tanesi.

 

Şu anda dijital emperyalizm dönemindeyiz. Sonrada blockchain'le networkler çağı başlayacak.

 

Yaptığınız işleri ve yatırımları nasıl değerlendiriyorsunuz?

Yapmış olduğum işten son derece memnunum. Yatırımlar anlamında çok doğru bir iş yaptığımı düşünüyorum. Tabiki batan yatırımlarım da oldu ama batmış olanlar da bile düşüncem hep, denendi, sonuna kadar gidildi oldu. Asıl pişmanlığım kendi girişimlerimle ilgili. Ben hem yatırımcı hem de aynı zamanda birkaç farklı işte girişimci olabileceğimi düşündüm. Bu hiç çalışmadı berbat bir fikirdi! Ve bunu zor yoldan öğrendim. Erikli'de çok büyük bir başarı hikayesinden sonra kendi girişimlerimde başarısız oldum. Bunu tabii sorguladım neden böyle oldu acaba diye ve hep aynı sonuca vardım: Odaklanamamak! Bir işe ayırdığınız zaman, emek, akıl gücü ve odaklanma çok önemli. 2018'de en son girişimimi de kapattım. Şu anda sadece yatırım yapıyorum. Bir şeye odaklanamıyorsanız o işten ne kadar akıllı olursanız olun bir şey olmaz!

 

Sizce Tazedirekt'te yanlış giden şey neydi?

Bazı projeler küçük yatırımlarla olmuyor. Tazedirekt 100-200 miyon dolar yatırıp 1milyar dolarlık bir değer yaratabileceğiniz bir proje olmak durumunda. Çok ağır yatırımları vardı. Tazedirekt'in baştan sona çok devasa bir operasyon süreci vardı. Bu tür projeler 15-20 milyon dolarlarla bir yere gelmiyor. Uzun süre çok ciddi paralar kaybetmeyi göze almanız gerekiyor. Çünkü tüketici alışkanlığını değiştiriyorsunuz, büyük ölçeğe ulaştığınızda satın alma maliyetleriniz de ona göre oluyor. Ben bu işi daha az bir rakamla yapabileceğimi düşündüm.

 

En büyük pişmanlıklarımdan birisi hem yatırımcı olup hem de girişimci olmaya çalışmak!

 

Son dönemlerde yatırım yapmıyorum. Sadece yurt dışında yaptığım deneysel 25-50 bin dolarlık yatırımlarım var. Amacım; çok daha farklı iş modellerine açık olmak ve öğrenebilmek. Ben bugüne kadar 83 milyon dolar yatırım yaptım. 127 farklı işe yatırım yaptım. Tüm bunların defterdeki değeri 126 milyon dolar. 5 senenin sonunda %52 kar gözüküyor. Böyle bir portfoyüm var bu işin sonunu ben de merak ediyorum. Daha bir 5 sene daha sabretmek gerekiyor. 2018'in ilk 10 yatırım alan şirketler listesinde ilk 5 tanesi benim yatırım yaptığım şirketler.

 

Yurt dışında da Türkiye'de de yatırımlarınız var. Baktığınız zaman bizim temel karakterimiz nedir? Girişim ekosistemini nasıl yorumluyorsunuz?

Girişimci davranışı olarak çok bir farklılık yok. Bizim dna'mız farklı değil. Daha akıllı veya daha az zeki değiliz. Ama yatırımcı fırsatları anlamında eksikliğimiz var. Dediğim gibi bugün çok iyi ekipler birinci günden global olabilir. Özellikle yeni teknolojilerin açmış olduğu muazzam bir pencere var şu anda. Blockchain ve yapay zeka daha önce bahsettiğim gibi. Gerçi Blockchain'in tam oturması için bir kaç senesi daha var bence. Yapay zeka uçtu gitti zaten. Baktığınız zaman dikkat çeken birçok girişim farklılığını yapay zeka üzerine kurmuş. 

 

Türkiye'yi girişimcilik anlamında kendi rakamlarımızla geçmiş yıllarla mukayese ettiğimizde aslında 2018 hiç fena bir sene olmadı. Exit anlamında zaten uçtu gitti. 1.4 milyar dolarlık exit gerçekleşti. Ama dünyaya göre Türkiye ne durumda dersek gerideyiz... Bu fark gittikçe de açılıyor.


Benzer İçerikleri Okumaya Devam Et

İş Dünyası

Kod Yazmadan Ürün Rehberi Oluşturmanın Adresi: Userguiding

Son zamanlarda ‘Yazılım öğren’ lafını mutlaka duymuşsunuzdur. Hal böyleyken ultra hızla dijitalleşen dünyada kodlama bilmeden teknolojik bir ürün sunmak artık kulağa imkansız gibi geliyor. ...

Yazan: Oppzone
15 Mart 2022
Keşfet
İş Dünyası

İşin geleceğine hazırlanmanıza yardımcı olabilecek 4 kitap

İşin doğası değişiyor, iş yapış şekilleri büyük bir hızla yeniden şekilleniyor. Bir taraftan şirketler zaman ve mekândan bağımsız çalışma dinamiklerine uyum sağlamak için adımlar atıy...

2 Mart 2022
Keşfet
Tümünü Gör
Tümünü Gör
İş Dünyası

Kod Yazmadan Ürün Rehberi Oluşturmanın Adresi: Userguiding

Son zamanlarda ‘Yazılım öğren’ lafını mutlaka duymuşsunuzdur. Hal böyleyken ultra hızla dijitalleşen dünyada kodlama bilmeden teknolojik bir ürün sunmak artık kulağa imkansız gibi geliyor. ...

Yazan: Oppzone
15 Mart 2022
Keşfet
İş Dünyası

İşin geleceğine hazırlanmanıza yardımcı olabilecek 4 kitap

İşin doğası değişiyor, iş yapış şekilleri büyük bir hızla yeniden şekilleniyor. Bir taraftan şirketler zaman ve mekândan bağımsız çalışma dinamiklerine uyum sağlamak için adımlar atıy...

2 Mart 2022
Keşfet
İş Dünyası

Opontia Global Pazarda Büyümenin Sırlarını Paylaşıyor!

Her girişimcinin hayali girişimini global pazara taşımak ve yatırım almaktır. Bu noktada Opontia, girişimlere yatırım yapıp onların gücünü global arenada arttırıyor ve markalara profesyonel bi...

Yazan: Oppzone
22 Şubat 2022
Keşfet
İş Dünyası

İş görüşmesi sonrası gönderilecek takip mailinin püf noktaları

Bir önceki yazımızda son aylarda manşetlerde sıkça rastladığımız “Büyük İstifa” dalgasından bahsetmiştik. Kısaca hatırlamak gerekirse; bu kavram ilk kez geçen yıl Teksas A&M Üniversites...

21 Şubat 2022
Keşfet
İş Dünyası

Kurumsal Hediye Seçmek için 7 Öneri | Koperks Fırsatları

Gerek günlük yaşantımızda gerek iş hayatımızda pozitif ilişkiler kurmanın adımlarından biri de hediyeleşmektir. Karşılığında kocaman bir gülümseme alacağınız hediyelerin seçimleri ise b...

Yazan: Oppzone
2 Şubat 2022
Keşfet
İş Dünyası

Hibrit çalışmanın 5 önemli çevresel faydası

Pandemiyle birlikte iş hayatına hızla yerleşen hibrit çalışma sunduğu esneklikle sadece işverenlere ve çalışanlara fayda sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda çevre üzerinde de pek çok olumlu etk...

26 Ocak 2022
Keşfet
İş Dünyası

Ofis alanı tercihinde öne çıkan 5 eğilim

Ofis alanları yeni ihtiyaçlara, çalışma kültüründeki değişimlere ve çevresel koşullara uyum sağlamak için sürekli bir dönüşüm içindeyken, pandemi ofis evrimini hızlandırdı. Salgın insan...

18 Ocak 2022
Keşfet
İş Dünyası

Kolektiflimiz Aposto! Yeni Nesil Yayıncılığa Dair Görüşlerini Paylaşıyor

Güne uyanır uyanmaz yaptığımız rutin şeylerden biri de gündemi takip etmek. Bu doğrultuda yeni nesil yayıncılıkta podcastler bir hayli yükselişte. Bu noktada ‘‘Gürültüden uzaklaş’’ mo...

Yazan: Oppzone
30 Aralık 2021
Keşfet
İş Dünyası

Maaş zammı konuşmalarının 5 püf noktası

2021 yılının sonuna yaklaşırken, gündemi dolduran konulardan biri de maaş zamları oluyor. Hali hazırda birçok şirkette zamlar maaşlara yansımaya başlarken, bazı şirketlerde ise konuya ilişkin ...

21 Aralık 2021
Keşfet
İş Dünyası

Toplantılarda Verimli Konuşmayı Artıracak 5 Öneri

Rutin ve sıkıcı geçen toplantılarda vaktin bir an önce geçmesi için hangimiz saatlerine bakmıyor ki? Aslında sıkıcı gelmesinin temel nedeni toplantıların anlamlı ve verimli olmamasından kaynak...

Yazan: Oppzone
17 Aralık 2021
Keşfet
Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!