Stopaj Nedir? Stopaj Nasıl Hesaplanır?
20 Nisan 2023

Stopaj Nedir? Stopaj Nasıl Hesaplanır?

İşverenin çalışana yaptığı maaş ödemeleri, kira ödemeleri ve gelire tabi diğer kazançlarından kesilen vergi türlerinden biri de stopaj vergisidir. Hükümet için işlemleri daha güvenilir ve düzenli kılan stopaj vergisi devletin önemli gelir kaynaklarından biridir. Birçok alanda karşınıza çıkabilecek olan stopaj vergi sistemi gelir sahibi olan herkesi yakından ilgilendirir. Bir şirket için hizmet sağlıyor veya kiraya verdiğiniz bir mülkünüz var ise stopaj hesaplamaları ve oranları da sizi yakından ilgilendirir. Dolayısıyla stopaj nedir? Nasıl Hesaplanır?”  gibi konularda detaylı bilgi almak için yazımızı okuyabilirsiniz.

Stopaj Nedir?

Kelime kökeni olarak Fransızcadan gelen stopaj, “kaynaktan kesme” anlamıyla devletin vergi kanallarından biridir. Vatandaşlardan çeşitli nedenler ve şekillerle toplanan vergiler temelde devletin belirlediği oranlara bağlıdır. Vergiye tabi tutulan tüm kazanç ve gelirler gelir beyanında da devlete bildirilir. Ödemekle mükellef olan kişi yapılan oransal hesaplamalara göre belirlenen tutarı vergi dairesine öder.

Stopaj, bir işverenin bir çalışanın maaşından alıp hükümete havale ettiği gelir anlamına gelir. Bu bakımdan bir nevi vergi olarak değerlendirilen stopaj vergisi, çalışanın eline geçmeden iş sahibi tarafından vergi dairesine yatırılır. Gelir sahibinin eline geçmeden evvel yatırılan bu kesinti gelir vergisine tabi kazançlara uygulanır.

Stopaj hesaplamaları gelir miktarına, vergi mükelleflerinin beyannamelerine, ödenek sayısı ve çalışan maaşına göre yapılır.  Çalışanların çoğu stopaja tabi olduğu için işverenler bunu düzenli olarak hesaplamak ve ödemekle yükümlüdür.

Hangi Durumlarda Stopaj Kesintisi Yapılır?

Ülkemizde yer alan çağdaş vergi sistemine göre, gerçek ve tüzel kişilerin gelirlerinden elde edilmesi planlanan vergilerin en önemlisi “Gelir ve Kurumlar Vergisi’dir.” Gelire neden olan kazancın sonucunda doğan vergi borcu, ilgili mükellef tarafından ödenerek devlete kaynak teşkil eder. Bu durum literatürde “stopaj” kesintisi veya vergisi olarak geçerken herhangi bir kurum veya kazanç için ödenecek tutar da değişir. Stopaj sistemi, vergi maliyetlerini yüksek oranda düşürerek tahsilatın daha güvenilir şekilde yapılmasına da imkan tanır. Aşağıdaki durumlarda stopaj kesintisi yapılır:

  • Serbest meslek ödemeleri
  • İş yeri ve kira ödemesi
  • Kar payları
  • Maaş ödemeleri
  • Gider pusulası
  • Mevduat faizleri
  • Ziraî işletme hesabı bulunan çiftçilerin geliri

Stopaj Hesaplama Nasıl Yapılır?

Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesine göre vergilendirmede stopaj sistemi kullanmak, doğrudan devlete gelir sunar. Her yıl belirlenen oranlar üzerinden yapılan kesintiler brüt ücret dikkate alınarak yapılır. Stopaj ücretleri kira veya çalışan için farklıdır. Örneğin, kira geliri için stopaj vergisi hesaplama yaparken kira stopaj değerinin %20’si kesilir. Bu durumda bir iş yerinin kira tutarının 4000 olduğu durumda fiyatın %20’si 800 TL kesinti olarak belirlenir. Vergi dairesine ödenen 800 TL dışındaki 3200 TL ise mülk sahibine kalır.

Maaş ödemelerinde hesaplama yapılırken bordro dikkate alınır. Her yıl güncellenen vergi dilimlerinin yanı sıra bakmakla yükümlü olunan kişi sayısı ve maaş tutarına kadar pek çok bilgi stopajı etkiler. Hesaplama yapılacak tutar SGK işçi payı düşüldükten sonra bulunur. Burada dikkat edilmesi gereken şey stopaj hesaplanıp kesilmeden evvel sigorta kesintisinin uygulanmasıdır. İşveren işçinin sigorta bedelini çıkardıktan sonra kalan para üzerinden stopaj kesintisi yapmalıdır. Stopaj kesintisi oranı vergi dilimlerine göre farklılık gösterir. 2023 yılında vergilenecek tutara göre ücretliler için gelir vergisi oranları ise yıllık doğrultuda şu şekildedir:

  • 70.000 TL’ye kadar  %15
  • 70.000 TL’den 150.000 TL’ye kadar %20
  • 150.000 TL’den 550.000 TL’ye kadar %27
  • 550.000 TL’den 1.900,00 TL’ye kadar %35
  • 1.900,00 TL'nin üzeri miktar için %40

Bu bilgilere ek olarak engelli çalışanlar stopaj indirimi uygulamasından yararlanır. Birinci derece engellilere 2000 TL, ikinci derece engellilere 1170 TL ve üçüncü derece engelliler için 500 TL vergi indirimi yapılır.

Stopajı Kim Öder?

Kira, kazanç veya maaş ödemeleri üzerinden yapılan stopaj hesaplamalarını ödemekle yükümlü olan kişi kiracı veya çalışandır. Mülk sahibi veya işverenin kendi gelirinden ödediği bir tutar olmayan stopaj vergisi kişinin kazancı ile ilgilidir.

Örneğin maaş ödemelerinde stopaj kesintisini işveren Vergi Dairesi`ne öder lakin burada kesinti yapılan tutar işverenin maaşından alınır. Daha net bir ifade ile maaş ödemesi personele yapılmadan evvel brüt maaşın vergi dilimi kısmı da dikkate alınarak stopaj hesaplanır ve kesintisi devlet adına yapılır.

Serbest meslek erbabı olan kişilerin stopaj hesaplamaları kişinin kendi kazancı üzerinden yapılır. Bu vergi oranı %20 olarak belirlenmiştir. Kar payı ödemelerinde de %10’luk vergi kesintisi şirket tarafından yapıldıktan sonra personele ödenir. Gider pusulası hazırlıklarında ise %2 stopaj vergisi yapılır. Bunların dışında çocuk bakmak, dikiş dikmek veya temizlik yapmak gibi ev hizmetlerinde bir ücret karşılığı çalışanlardan gelir vergisi kesilmediği gibi stopaj kesintisi de yapılmaz.

Kira Stopajı Nedir?

Mülk sahiplerinin kira tutarlarına göre belirlenen kesintiye kira stopajı denir. Yalnızca ticari taşınmazlardan alınan kira stopajı, brüt kira bedeli üzerinden hesaplanır. Kiracı ödemekle yükümlü olduğu kira bedeli üzerinden stopajı kestikten sonra kalan meblağı mülk sahibine öder. Mülk sahibinin ödenmesi gereken bu vergi ile ilgili bir sorumluluğu bulunmaz. Her sene mart ayında beyan edilen stopaj bedeli iki taksit halinde mart ve temmuz aylarında ödenir.

Stopaj Ne Zaman Ödenir?

Gelir İdaresi tarafından belirlenen oranlar ve ödemeler her yılın başında belirlenen brüt ücret ve vergi dilim oranlarına göre yapılır. Bir iş anlaşması şeklinde yapılan stopaj kesintisi aylık veya üç aylık olarak yapılabilir. Genellikle yıllık olarak belirlenen aylar içinde ayın 26’sına kadar beyanname verilerek ödemeler yapılır.

Örneğin gelir vergisi beyan edenlerin stopaj ödemesi her yılın mart ve temmuz ayları arasında eşit taksitler halinde iki kere de ödenir. Stopaj ödemelerinin yapılacağı aylar da Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenir. Stopaj vergisi vermekle yükümlü olan kişiler veya şirketler ödemelerini buna göre yaparlar. Hatasız stopaj hesaplamaları yapmak için çeşitli servis kanalları veya bordro uzmanları yardımcı olabilir.

Stopaj Kesintisi Neden Yapılır?

Bazı bordro kesintileri isteğe bağlı yapılabilir ve çalışanın yazılı onay vermesi koşuluyla vergi öncesi ve sonrası bazda maaş çekinden kesilebilir. Vergi ise zorunludur ve bu kesintileri doğru bir şekilde yapmayan işverenler eksik tutarlardan sorumlu tutulabilir. Genellikle her maaş ödemesi döneminde geçerli ve güncel kanunlara göre hesaplanan stopaj manuel veya bordro servis sağlayıcıları aracılığı ile yapılabilir. Her çalışan için kesilecek miktar farklı olabilir. Örneğin, çalışan sağlık sigortası var mı, aile yardımı alıyor mu veya bakmakla olduğu kimse var mı?

Stopaj kesintilerinde temel amaç vergilendirme konusunda yaşanabilecek sorunların önüne geçmektir. İlgili ödemeler şahsın eline geçmeden evvel hesaplanarak devlete hatasız bir şekilde ödenir. Bu durum vergi kaçırılması gibi olumsuz durumların da önüne geçilmesi açısından önemlidir. Yasal kesintiler, devlet kurumları tarafından kamu programlarının ve hizmetlerinin devam edebilmesi açısından gereklidir.

Maaşlı personelden, kar payından veya kira gelirinden elde edilen stopaj kesintileri bağlı bulunulan vergi dairelerine yapılır. Günümüzde işlemler online olarak da gerçekleştirebildiği gibi anlaşmalı bankaların mobil kanalları üzerinden de gerçekleştirilebilmektedir.

 


Benzer İçerikleri Okumaya Devam Et

İş Dünyası

Ofis İhtiyaçları Nasıl Belirlenir? Nelere Dikkat Edilmelidir?

En çok zaman geçirdiğiniz yerlerden biri iş yeridir. O zaman çalıştığınız koşulların mümkün olduğunca optimal olması gerekir. Peki bir ofiste rahat çalışabilmek için neye ihtiyaç vardır?

23 Nisan 2023
Keşfet
İş Dünyası

Ofis Masasında Bulundurmanız Gereken Eşyalar Nelerdir?

Çalışma şekliniz, planlamanız ve en önemlisi çalışmaya duyduğunuz isteği etkileyen ofis masa düzeninde bulunması gereken bazı temel eşyalar vardır. Bu eşyalar işlerinizi kolaylaştırmaktan h...

23 Nisan 2023
Keşfet
Tümünü Gör
Tümünü Gör
İş Dünyası

Ofis İhtiyaçları Nasıl Belirlenir? Nelere Dikkat Edilmelidir?

En çok zaman geçirdiğiniz yerlerden biri iş yeridir. O zaman çalıştığınız koşulların mümkün olduğunca optimal olması gerekir. Peki bir ofiste rahat çalışabilmek için neye ihtiyaç vardır?

23 Nisan 2023
Keşfet
İş Dünyası

Ofis Masasında Bulundurmanız Gereken Eşyalar Nelerdir?

Çalışma şekliniz, planlamanız ve en önemlisi çalışmaya duyduğunuz isteği etkileyen ofis masa düzeninde bulunması gereken bazı temel eşyalar vardır. Bu eşyalar işlerinizi kolaylaştırmaktan h...

23 Nisan 2023
Keşfet
İş Dünyası

Toplantı Kuralları Nelerdir?

Ortak bir amaca ulaşmak adına iki veya daha çok kişinin bir araya gelmesiyle oluşturulan görüşmeler, önceden belirlenen sürede gerçekleşir. Görüşmeler, toplantı kuralları ile daha verimli hale...

23 Nisan 2023
Keşfet
İş Dünyası

Ofis Çeşitleri Nelerdir?

İşletmeniz veya girişiminiz için çalışmalarınızı; paylaşımlı ofis, home office veya sanal ofis gibi ortamlarda sürdürebilir ve işlerinizde verimlilik sağlayabilirsiniz. Peki, son zamanlarda en...

23 Nisan 2023
Keşfet
İş Dünyası

Dünyada En Popüler Girişimcilik Hikayeleri Nelerdir?

Aklınızda bir fikriniz varsa, geleceğe yön vermek, hayallerinizi gerçekleştirmek ve muhteşem başarılara imza atarak para kazanmak istiyorsanız en popüler girişimcilik hikayelerinden ilham alarak m...

23 Nisan 2023
Keşfet
İş Dünyası

Lansman Nedir? Lansman Nerede ve Nasıl Düzenlenir?

Yeni bir ürün veya hizmeti yakında piyasaya sürmek istiyorsanız, bunu birçok farklı şekilde duyurabilirsiniz. Bir ürün lansmanını etkinlikleri organize etmek çok büyük bir görev olabilir, çün...

23 Nisan 2023
Keşfet
İş Dünyası

Dijital Göçebe Nedir? Nasıl Olunur?

Son yıllarda belirli bir lokasyona bağlı kalmadan yaşama ve para kazanma fikri giderek daha cazip hale gelmiş durumda. Özellikle gençler tarafından ilgi çekici olarak görülen bu iş modeli, küresel...

23 Nisan 2023
Keşfet
İş Dünyası

Freelance İş Modeli Nedir? Freelance İş Nasıl Kurumsallaştırılır?

Freelance işinizi büyütmek için öncelikle bir kurumsallaşma planı oluşturman ve bu hedefinize yönelik bazı adımları atman gerekir. Başarılı freelance çalışanların sürdürülebilir işletmel...

22 Nisan 2023
Keşfet
İş Dünyası

Z Kuşağı Çalışma Hayatımızı Daha İyi Hale Mi Getiriyor?

Z kuşağının 2025 yılına kadar OECD ülkelerinde iş gücünün dörtte birinden fazlasını oluşturması beklenmektedir. Bu nedenle işletmelerin Z kuşağının çalışan grubu olarak değerlerini ve...

22 Nisan 2023
Keşfet
İş Dünyası

Ses Getirebilecek Startup Fikirleri ve Örnekleri

Siz de doğru iş modeli ve ekip oluşturacağınıza inanıyorsanız yazımızdaki startup fikirleri ile ilk adımı atmaya başlayabilirsiniz.

22 Nisan 2023
Keşfet
İş Dünyası

Plaza Nedir? Plaza Dilinde Bilmeniz Gerekenler

İş hayatı denilince birçok kişinin aklına ilk olarak plazalar gelir. Hemen hemen her iş kolunda İngilizce bilmenin şart olduğu günümüzde bazı yabancı kelimelerin araya serpiştirilerek konuşul...

22 Nisan 2023
Keşfet
İş Dünyası

Girişimcilikte En Çok Karşılaşılan Zorluklar Nelerdir?

İster tek başına yola çıkan genç bir start-up ister yılların tecrübesine sahip geleneksel işletme sahibi olun, girişimciliğin önündeki engellerin kaçınılmaz olduğunu zaten biliyorsunuzdur. Gi...

22 Nisan 2023
Keşfet
Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!

Çözümlerimiz hakkında bilgi almak için bize ulaş!