fbpx

Apple ve kişisel veriler

Apple son üç senedir Facebook ve Google’ın iş modelleri kişisel verilerin yoğun şekilde kullanımı üzerine kurulu iş modellerine yükselen tepkiyi gayet iyi kullanıyor. Apple yıllardır diyordu ki, “Benim önceliğim kullanıcılarımın kişisel verilerinin mahremiyetidir. Bu mahremiyet de aslında kullanıcılarım için bir lükstür. Bu nedenle en pahalı telefonları ben satarım.” Sonra da elini yükseltti: “Ey Google ve Facebook, yıllarca kullanıcıların ziyaret ettiği sayfalara konan “çerez” denen küçük kodlarla verilerini topladınız, bu verilere dayanarak geliştirdiğiniz sistemlerle herkese hedefli reklamlar gönderdiniz, bir de bunu benim telefonlarım aracılığıyla yaptınız, artık yeter!”.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: iPhone cihazı ve üzerindeki işletim sisteminin sahibi Apple. Diğer uygulamalar ise bir üst katmanda çalışıyor. Dolayısıyla diğer uygulamalar kişisel veri toplayamasa bile Apple, cihaz ve işletim sisteminden veri toplamaya devam edebilecek. Deli Dumrul olmak böyle bir şey zaten, nerede yolu kesebilirsen oradan kazanç sağlıyorsun. Dijital ekonomide darboğazlar var: Kimisi sosyal medya tekeline sahip, oradan veri topluyor; kimisi arama motoru tekeline sahip oradan veri topluyor; kimisi de cihazın kendisine sahip, oradan veri topluyor.

Peki Apple’ın çerezlerle ilgili kısıtlamalarının, bizim gibi ülkelerden çıkan startap uygulamaları için etkisi ne olacak? Onlarca cep telefonu uygulaması yapan Teknasyon’un sahibi Mustafa Vardalı’ya sordum. Eğer yeni bir uygulama yapıyorsanız kullanıcıya ulaşmanızın iki yolu var: Ya reklam verip kullanıcıya görüneceksiniz ya da uygulamanız telefonun alınmasından önce yüklenmiş olacak. Apple’ın uygulamaları paketten yüklenmiş çıkıyor. Demek ki Apple ile rekabet edebilmek için reklam vermeniz lazım. Geleneksel reklamcılıkta, deterjan satmak isterseniz sabah TV kuşaklarına reklam veriliyor, saat satmak isterseniz de gazetenizin lüks yaşam ilavesi Hafta’ya ilan veriliyor. Bu mecralar ancak genel kategorileri hedefleyebiliyor. Oysa çerezler sayesinde toplanan kişisel veri aracılığıyla, ürünü alabilecek kişiye nokta atışı reklam vermeniz ve direkt ulaşmanız mümkün. Dijital reklamcılık bu nedenle geleneksel reklamcılığa göre ucuz bir yöntem. Apple, çerezlerin önünü keserek rakip uygulamalara bu ucuz erişim kanalını da kapamış olacak.

Kişisel verilerin mahremiyeti zamanımızın yükselen değeri. Apple zamanın ruhunu yakalayıp Facebook ve Google’a karşı başarılı bir söylem ve iş modeli geliştirdi. Filler tepişirken çimenler ezilir misali biz yine bu kavgayı dışarıdan izliyoruz. Rekabet politikası uygulamamızda ve yeni hazırlanan dijital piyasalar kanununda öncelik global şirketlerin bu iş modelleri olmalı.

Bu yazı 28 Mayıs 2021 tarihinde Dünya Gazetesi’nde de yer almıştır.

Ussal Şahbaz


Bu Yazıyı Beğendiyseniz...

Teknoloji, tasarım ve motivasyon dolu Kolektif House dünyasından en son haberler, etkinlik duyuruları ve sürprizler için haftalık bültenimize kayıt ol. Merak etme, fikrini değiştirirsen dilediğin an ücretsiz olarak bülten üyeliğini sonlandırabilirsin.